piątek, 2 lipca 2021
Pieśń o Achillesie, Madeline Miller
środa, 26 maja 2021
Kwarantanna, Wytske Versteeg
niedziela, 23 maja 2021
Wrócę przed nocą. Reportaż o przemilczanym, Jerzy Szperkowicz
wtorek, 18 maja 2021
Krótka historia Ruchu, Petra Hůlová
"Jedyną okolicznością łagodzącą w ciemnoczasie było oszukiwanie wieku wyglądem. Kobiety kłamały, żeby mieć prawo do miłości. Aż tak żałosne to były czasy."
Akcja "Krótkiej historii Ruchu" rozgrywa się w niedalekiej przyszłości, w której dzięki radykalnym zmianom społecznym wprowadzonym przez Ruch nastąpiła epoka "jasnoczasu". Zabroniony jest makijaż, jakakolwiek ingerencja chirurgów plastycznych jest zakazana, sukienki i krótkie spódniczki zastąpiły bezkształtne dresy, liczy się wnętrze człowieka, jego wiedza i doświadczenie, a nie wygląd zewnętrzny i kult ciała. Niepokorni mężczyźni, którzy nie chcą się podporządkować nowemu porządkowi trafiają na resocjalizację do specjalnego Instytutu.
Petra Hůlová w swojej powieści feministyczne postulaty doprowadziła do ekstremu. Penisy o ilorazie inteligencji 130, masturbacja dozwolona tylko przy zdjęciach modelek po siedemdziesiątce, ośrodki resocjalizacji dla macho i kobiet, dla których uroda jest najważniejsza. Jest śmiesznie, ale bardziej strasznie. Ta książka nie jest jednak żadnym manifestem, na pewno jest kpiną, w której czeska pisarka wbija kilka szpil zarówno zatwardziałym feministom jak i konserwatystom, mocno krytykując stare jak i nowe totalitaryzmy oraz reżimy. "Krótka historia Ruchu" jawi się nade wszystko jako ostrzeżenie. Nie ważne jest bowiem jak piękne idee głosimy. Wprowadzone w życie, szczególnie siłą i przemocą, nieuwzględniające zdania innych, stają się kolejnym totalitaryzmem i przestają mieć cokolwiek wspólnego z głoszoną wcześniej równością i sprawiedliwością.
poniedziałek, 3 maja 2021
Requiem dla nikogo, Złatko Enew
Tłem historycznym "Requiem dla nikogo" jest kampania antyturecka i przymusowa bułgaryzacja mniejszości tureckiej rozpoczętej przez Komitet Centralny Partii, która polegała na zmianie nazwisk, chrystianizacji i zakazaniu działalności meczetów, zakazie używania języka tureckiego w miejscach publicznych. Komunistyczne państwo kierowane przez Todora Żiwkowa twierdziło, że musimy zasymilować "ich" nim oni zasymilują "nas". Kampania nienawiści przeciwko bułgarskim Turkom doprowadziła do eksodusu ok. 320 tysięcy ludzi tureckiego pochodzenia.
wtorek, 27 kwietnia 2021
Japonia Chiny i Korea. O ludziach skłóconych na śmierć i życie, Michael Booth
poniedziałek, 5 kwietnia 2021
Klara i słońce, Kazuo Ishiguro
Kazuo Ishiguro przedstawia świat w którym automatyzacja zastąpiła pracowników, zanieczyszczenia przesłoniły błękit nieba, a rodzice podejmują ryzyko, by ich dzieci mogły stać się genetycznie doskonałe i tym samym miały większe szanse by osiągnąć w przyszłości sukces. Narratorem powieści jest Klara, Sztuczna Przyjaciółka (SP), która trafia do domu czternastoletniej Josie, cierpiącej na tajemniczą chorobę. Klara ma za zadanie chronić i opiekować się dziewczynką, czemu poświęca się z wielkim zaangażowaniem. Androidka postrzega rzeczywistość inaczej niż ludzie. Widzi otoczenie jako serię kwadratów, pudełek, tak że jej perspektywa jest wypaczona, nie rozumie też wielu rzeczy, ale jest nadziei i przekonania, że wszystko się ułoży. Przy swojej naiwności jest jednak bardzo spostrzegawcza i wyjątkowo inteligentna. Dostrzega rzeczy, których zwykły śmiertelnik nie jest w stanie zobaczyć, dzięki temu obserwując świat jej oczami, możemy bliżej przyjrzeć się ludzkim emocjom.
Pisarz w "Klarze i słońcu" poddaje analizie relacje rodzic- dziecko. Zastanawia po co mamy dzieci? Czy dzieci są celem samym w sobie, czy narzędziem do realizacji jakiegoś celu? Czy mamy prawo oczekiwać od naszych dzieci, że będą się nami opiekować na starość? W powieści Ishiguro rodzice są przekonani, że są kochający i oddani, ale zamiast tego stają się potworami. Dzieci są im wdzięczne i wybaczają, nawet jeśli wiedzą, że są zdane tylko na siebie.
Tematem przewodnim powieści jest jednak przede wszystkim miłość. Nadopiekuńcza, niespokojna, często samolubna i miłość otwarta, pełna życzliwości, odkupieńcza. Android jest bardziej ludzki, niż większość ludzi, można powiedzieć, że odznacza się nadludzkim człowieczeństwem. Wyposażając Klarę w umiejętność podejmowania trudnych moralnie decyzji, autor stawia przed nami ważne pytanie, co tak naprawdę świadczy o naszym człowieczeństwie? Czy już rodzimy się wyposażeni w nasze ludzkie przymioty czy może można nauczyć się być człowiekiem, odczuwać emocje?
"Klara i słońce" Kazuo Ishiguro jest opowieścią o kruchości naszego człowieczeństwa, o tym co znaczy być człowiekiem i nie-człowiekiem, o sile naszych uczuć i nadziei. I mimo że na co dzień się nad tym nie zastanawiamy, powinniśmy docenić to że mamy dla kogo żyć, że możemy kochać, tęsknić, zachwycać się światem. Możemy budować roboty, które będą nas zastępować w pracy, pomagać nam, przypominać nas samych, jednak nic nie jest w stanie zastąpić prawdziwych międzyludzkich relacji.
Informacje o książce:
Autor: Kazuo Ishiguro
Tytuł: Klara i słońce
Tytuł oryginału: Klara and the Sun
Przekład: Andrzej Szulc
Wydawnictwo Albatros
Miejsce i data wydania: Warszawa, 2021
Ilość stron: 320
poniedziałek, 29 marca 2021
Anatomia pęknięcia, Michał Protasiuk
poniedziałek, 22 marca 2021
Krawiec, żandarm i spadochroniarz. Trzy opowieści o czeskich kolaborantach, Miloš Doležal
wtorek, 16 marca 2021
Południca, Jiří Březina
wtorek, 9 marca 2021
Tylko góry będą ci przyjaciółmi, Behrouz Boochani
poniedziałek, 1 marca 2021
A gdyby tak ze świata zniknęły koty,Genki Kawamura
Genki Kawamura opowiada nam historię pewnego młodego listonosza, który dowiaduje się, że jest śmiertelnie chory i że nie pozostało mu już dużo czasu. Nim zdąży się oswoić z tą wiadomością, w jego mieszkaniu pojawia się diabeł, ubrany w hawajską koszulę, wyglądający jak jego brat bliźniak i informuje go, że już jutro umrze. Ma jednak dla naszego bohatera propozycję nie do odrzucenia. Może otrzymać dodatkowy dzień życia, ale musi poświęcić jedną rzecz, która całkowicie zostanie usunięta ze świata. Jednak, o tym co zostanie wyeliminowane decyduje diabeł, który usuwa dla niego rzeczy ważne i cenne.
wtorek, 9 lutego 2021
Człowiek pana ministra, Michal Sýkora
niedziela, 17 stycznia 2021
Legenda o języku, Pavol Rankov
Słowacki pisarz przenosi czytelnika do roku 1972, cztery lata po stłumieniu Praskiej Wiosny. Pod pomnikiem Jana Nepomucena na praskim moście Karola spotyka się czwórka studentów pierwszego roku historii: Tomáš, Martin, Klara i Tana, którzy od opiekuna roku otrzymali swoje pierwsze zadanie, muszą odpowiedzieć na pytania kim był Jan Nepomucen i dlaczego zginął. Wraz z rozpoczęciem roku akademickiego, równolegle rozpoczynają się badania nad szczątkami patrona Pragi, które mają podważyć świętość patrona Czech i zbezcześcić jego spuściznę. Studenci zbierając informacje na temat świętego, na zajęciach często wypowiadają sądy niezgodne z ideologią marksistowską, przez co skupiają na sobie uwagę nie tylko opiekuna roku ale, i organów bezpieki.
niedziela, 3 stycznia 2021
Dziennik upadku, Michel Laub
Narrator opowieści Lauba jest wnukiem ocalałego z Holokaustu Żyda, który po wojnie wyemigrował do Brazylii, wierząc, że "historia najwyraźniej dobiegła końca". Zostawił po sobie szesnaście zapisanych wspomnieniami zeszytów, w których ani słowa nie ma, o tym co przeżył w czasie wojny. Chłopak wypiera się, że ma cokolwiek wspólnego z doświadczeniami dziadka i traumą, którą odziedziczył po dziadku jego ojciec. Jego życie zmienia się gdy jako trzynastolatek bierze udział w bar micwie swojego kolegi, jedynego nie-Żyda w klasie, który na oczach całej swojej rodziny pada ofiarą okrutnego, rasistowskiego i ksenofobicznego żartu, przygotowanego przez kolegów z klasy.
niedziela, 27 grudnia 2020
Historie z ojczyzny, Ayfer Tunç
Książkę Ayfer Tunç rozpoczynają gorzkie eseje, które uświadamiają, że jest dużo podobieństw między Turkami i Polakami, społeczeństwami wychowanymi w cieniu polityki historycznej. Falsyfikujemy przeszłość, zapominamy o naszej historii zarówno tej wstydliwej jak i chwalebnej, zapominamy, że w przeszłości w naszym kraju, żyli nie tylko godni naśladowania bohaterowie, ale i zbrodniarze. Skutecznie wybielamy te karty historii, nie myśląc, że z tego co było złe można wyciągnąć na przyszłość ważne lekcje, a tak pozbawiając kolejne pokolenia części tożsamości, popełniamy te same błędy, dopuszczamy się tych samych podłości co nasi przodkowie.
Najciekawszą i najbardziej obszerną część pracy stanowią opowieści z życia mieszkańców Turcji jak i obcokrajowców, ludzi o różnym pochodzeniu, różnym miejscu zamieszkania. W tych często anegdotycznych, zwyczajnych wycinkach ich codzienności poznajemy ich mentalność, wady, zalety. Co ważne sama autorka nikogo nie ocenia, nie krytykuje, stara się patrzeć na swój kraj obiektywnie, nie unika tematów niewygodnych i trudnych, dostrzegając problemy Turcji, kraju trawionego nienawiścią do obcych, w którym szerzy się nacjonalizm, w którym jego mieszkańcy czują się wyobcowani, często bezdomni, pozbawieni korzeni, miejsca którego mogliby nazwać domem.
Wspaniała to książka, napisana z ogromną czułością i szacunkiem opowieść, w której Ayfer Tunç próbując na nowo zdefiniować pojęcie ojczyzny, odnaleźć istotę narodu, dzieli się własnymi doświadczeniami, uczuciami wobec jej kraju, wnikliwymi obserwacjami, ludzkimi historiami, które gromadziła i uważnie wysłuchała. "Historie z ojczyzny" pozwalają zrozumieć różnice, które dzielą Turków, pokazując, że mimo dzielących ich różnic, wciąż są jednym narodem.
wtorek, 15 grudnia 2020
Havel od kuchni, Michael Žantovský
Dzięki Michael Žantovskiemu poznajemy Havla, który uwielbiał jeść, ale jeszcze bardziej gotować, szczególnie wtedy, gdy przygotowywał posiłki dla innych. Wtedy stawał się kreatywny, zaradny, starał się zadowolić podniebienie współbiesiadników i zrobić na nich dobre wrażenie. Czeski prezydent w kuchni był wynalazcą, zresztą musiał być, ponieważ żył w czasach, w których półki nie uginały się pod ciężarem obfitości produktów, jak ma to miejsce obecnie. W kuchni więc kombinował, szukał zamienników, tworzył potrawy z tego, co było dostępne.
Wielbicielem talentu kulinarnego Havla niestety nie zostanę. W kuchni Havla, zresztą jak i w całej kuchni czeskiej dominuje mięso, dużo tłuszczu, niewielkie ilości warzyw, za to mnóstwo sosu tatarskiego, który uwielbiał i dodawał do wszystkiego oraz hektolitry śmietany, którą kochał równie mocno. Nie licząc przystawek i deseru od Havlów wyszłabym pewnie głodna, w przeciwnym razie moja wątroba mogłaby nie przeżyć starcia z taką ilością śmietany.
W książce "Havel od kuchni" najważniejsi są ludzie, którzy zbierają się wokół stołu, przyjaciele, którzy spotykają się, by w warunkach czeskich odtworzyć najsłynniejszą ucztę na cześć cesarza Abisynii opisaną w powieści Bohumila Hrabala, urzędnicy, którzy nad talerzem zupy omawiają najważniejsze sprawy państwowe. W końcu wspólne jedzenie przełamuje bariery, łączy i buduje więzi, o czym Václav Havel wiedział doskonale.
"Havel od kuchni" to bardzo nietuzinkowa książka nie do końca kucharska. Kulinarna biografia czeskiego prezydenta, pełna zdjęć, anegdot, wspomnień. Opowieść, która karmi ciało, jak i ducha, swoim ciepłem, humorem, optymizmem. Idealna pozycja dla każdego czechofila i każdego, kto lubi dobrze zjeść.
poniedziałek, 7 grudnia 2020
Melodia mgieł dziennych, Marta Bijan
Marzeniem Es była kariera muzyczna i bycie gwiazdą, jednak życie zaplanowało dla niej całkowicie inny scenariusz. Wychowuje się bez ojca, który nagle zmarł. Matka nie potrafi jej pomóc, więc najlepszą przyjaciółką dziewczyny staje się żyletka. Jej życie zmienia się, gdy poznaje Melodię, która dzięki Es staje się ikoną muzyki.
piątek, 4 grudnia 2020
Książek zatrzęsienie #65- zapowiedzi wydawnicze grudnia 2020
W tym roku grudzień jak nigdy obfituje w ciekawe nowości wydawnicze. W tym miesiącu wyjątkowo dużo pozycji czeskich: "Pusta mapy" Aleny Mornštajnovej (pierwotnie książka miała pojawić się w sierpniu), "Havel w kuchni" Michaela Žantovskiego czy "Wrony" Petra Dvořáková ( ta ukazała się z końcem listopada, ale warto o niej wspomnieć. W grudniu swoją premierę będzie miała kolejna książka Yana Lianke, który jest moim tegorocznym odkryciem.
Zapraszam na subiektywny przegląd najciekawszych zapowiedzi.



















