Terra nullius. Podróż przez ziemię niczyją, Sven Lindqvist- recenzja #351

"O obecnych czasach narody cywilizowane wszędzie wypierają narody barbarzyńskie z wyjątkiem tych obszarów, gdzie klimat stanowi barierę nie do przebicia. Lecz nawet wtedy ludy pierwotne nie będą mogły czuć się bezpiecznie: Wydaje się niemal pewne, że kiedyś w przyszłości, zresztą niedalekiej, bo mierzonej stuleciami, cywilizowane rasy ludzkie wytępią rasy dzikie, by zająć ich miejsce na świecie." Tak w swoim dziele  pochodzącym z 1871 roku "O pochodzeniu człowieka"  Karol Darwin przedstawiał wytępienie pierwotnej ludności, uzasadniając go jako naturalny element procesu ewolucji. 

Poglądy głoszone przez Darwina, Freuda, Durkheima, obok pojęcia terra nullius stały się dla Brytyjczyków  usprawiedliwieniem dokonanej kolonizacji Australii, która w rzeczywistości nie była niczym innym jak zbrodnią ludobójstwa.

Niemiec. Wszystkie ucieczki Zygfryda, Włodzimierz Nowak- recenzja #350

"Niemiec. Wszystkie ucieczki Zygfryda" Włodzimierza Nowaka opowiada o życiu pół- Niemca, pół- Polaka, Zygfryda Kapeli, którego życie najtrafniej opisuje jedno słowo, ucieczka. 

Siegfried urodził się dwa lata po wojnie, na Ziemiach Odzyskanych. Ma złe imię zakazane przez państwo polskie, koledzy mówią do niego Zygmunt, nauczyciele Zygfryd, tylko tata mówi do syna Teufel (diabeł). Jako dziecko Zygfryd ucieka przed ojcem na cmentarz, by uniknąć wymierzenia  kary, jako dwunastolatek ucieka do Szczecina, ponieważ tęsknił za babcią. Jako dorosły człowiek próbuje uciec do miejsca, które wierzy, że jest jego przeznaczeniem, do RFN. 

Topografia pamięci, Martin Pollack- recenzja #349

"Co każe tym ludziom sznurować usta? Strach? Przed czym? Przed mordercami i ich następcami? Dlaczego miano by się ich bać jeszcze dzisiaj? A może to strach przed upiorami przeszłości? A przecież wiemy, że nie da się tego zażegnać milczeniem."
Co sprawia, że nie chcemy pamiętać? Dlaczego niektóre wydarzenia usilnie wypieramy z pamięci, retuszujemy, przeinaczamy, upiększamy, lub po prostu zaprzeczamy. Nad ludzką pamięcią, zapominaniem, pamiętaniem i epidemią niepamięci w swoim zbiorze esejów "Topografia pamięci" zastanawia się Martin Pollack.

Na oślep, Siri Hustvedt- recenzja #348

W swoim debiucie prozatorskim, amerykańska poetka i eseistka Siri Hustvedt oddała głos kobiecie, młodej studentce literatury, w której dostrzec można samą autorkę. "Na oślep", bo właśnie o niej mowa,  jest książką, która potrafi przyprawić czytelnika o zawrót głowy. Intensywna, a przy tym mroczna, złowieszcza i mocno niepokojąca opowieść o odkrywaniu własnej tożsamości.

Bohaterką "Na oślep" jest Iris Vegan ( imię jest anagramem imienia autorki), bardzo wrażliwa studentka literatury na Uniwersytecie Columbia. Inteligentna, cierpiąca na silne migreny, zagubiona i często popadająca w depresje dziewczyna nie ma szczęścia do mężczyzn, których spotyka na swojej drodze. Wśród nich jest pan Morning, u którego Iris zatrudnia się jako asystentka, jej zadaniem ma być "badanie składników życia, jego fragmentów, walorów i ograniczeń", a dokładniej Iris ma szczegółowo opisywać przedmioty, które kiedyś należały do tajemniczej dziewczyny, a opis danej rzeczy nagrać na taśmę magnetofonową, koniecznie szeptem.  Taki opis, zadaniem Morninga ma stanowić klucz do życia osoby, do której należały przedmioty. Kolejne znajomości, problemy ze zdrowiem sprawiają, że dziewczyna czuje się coraz bardziej zagubiona i niepewna siebie, a jej krucha osobowość  jeszcze bardziej się rozpada.

Tylko Lola, Jarosław Kamiński- recenzja #347

Szalone lata 60-te XX wieku, słodkie, cukierkowe. Czas  niezapomnianych imprez, wielkich filmów,  bigbitowych piosenek, kabaretów. Do tych lat zabiera nas w swojej powieści "Tylko Lola" Jarosław Kamiński. Jednak zamiast pełnej nostalgii i tęsknoty podróży w okres PRLu, pisarz otwiera przed nami inne drzwi, do historii mrocznej i bolesnej, o której wielu wolałoby dziś nie pamiętać. 

"Tylko Lola" to opowieść snuta przez dwie bohaterki. Jedną z nich jest Nina Rodriguez, nowojorska emigrantka, która upiera się, że jest Amerykanką i próbuje odciąć się od swojej przeszłości. Lidia Kowal jest dawną współpracowniczką Niny, w czasach gdy obie pracowały w telewizji. Po Latach do Niny trafiają notatki spisane przed Lidię, która obecnie przebywa w szpitalu psychiatrycznym. Zapiski dawnej koleżanki wzburzają ją i prowokują do refleksji na temat przeszłości. Tragedii, która miała miejsce w latach 60- tych, w konsekwencji której zerwały ze sobą kontakt.